Veelgestelde vragen | Stichting LOGOS

Wat is het Tiener College?

Het Tiener College is een school voor 10-14 jarigen, met als doel kleinschalig, innovatief onderwijs te bieden en leerlingen op een zo hoog mogelijk niveau te laten instromen in het voortgezet onderwijs.

Wie zijn de initiatiefnemers?

Het Tiener College is een samenwerking van de schoolbesturen LOGOS, stichting voor Protestants Christelijk Onderwijs te Gorinchem en Leerdam en het bestuur van CS De Hoven, Stichting CVO-AV, Stichting Christelijk Voortgezet Onderwijs voor de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.

Wat is de aanleiding tot het Tiener College?

Met het Tiener College realiseren we:

Een nieuwe kleur op het palet: kleinschalig, innovatief, persoonlijk onderwijs.
Uitstel van definitieve schoolkeuze, namelijk pas aan het eind van de onderbouw voortgezet onderwijs op 14-jarige leeftijd
Voorkomen van afstroom in de onderbouw, want nog geen ‘streaming’ naar onderwijssoort
Alle leerlingen stromen door naar de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, minimaal op het niveau van het geschetste ontwikkelingsperspectief bij binnenkomst

Welke problemen lost het Tiener College op?

Voor een groep leerlingen geldt dat zij in de bovenbouw van het basisonderwijs al toe zijn aan een ander (meer voortgezet) onderwijs. Meer zelfstandigheid, meer verdieping en mogelijkheid tot excelleren in vakgebieden waarbij zij daaraan toe zijn.
Voor een groep leerlingen komt het selectiemoment op 12-jarige leeftijd te vroeg. Zij lopen risico dat hun capaciteiten te laag worden ingeschat bij het schooladvies.
Een grote groep ouders geeft aan dat zij het huidige selectiemoment te vroeg vindt (36% in een onderzoek van de Onderwijsraad, rapportage Vroeg of laat).
Veel leerlingen blijken in de loop van hun schoolloopbaan in het voortgezet onderwijs verkeerd geplaatst. Ongeveer 13% stroomt op en ongeveer 11% stroomt af.
Leerlingen vallen uit in het eerste of tweede jaar in het voortgezet onderwijs zonder dat daar – ogenschijnlijk – aanleiding toe is.
Het Tiener College geeft leerlingen en ouders/verzorgers meer ruimte krijgen om te kiezen uit verschillende onderwijsarrangementen.

Wanneer is deze school een succes?

Het Tiener College is een succes te noemen als:

Alle leerlingen van de school doorstromen naar de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, minimaal op het niveau van het geschetste ontwikkelingsperspectief bij binnenkomst
Als minimaal 10 % van de leerlingen van het Tiener College doorstroomt naar de bovenbouw van het voortgezet onderwijs op een hoger niveau dan het geschetste ontwikkelingsperspectief bij binnenkomst
Leerlingen op zelfbeoordelingsvragenlijsten aangeven op zijn minst ‘tevreden’ te zijn met school én met hun sociaal-emotionele ontwikkeling.
Minder dan 10 % van de leerlingen in tweede- of derdelijns onderwijszorg komt
De school voor leerlingen en ouders/verzorgers een volwaardige keuzemogelijkheid blijkt in het aanbod van onderwijsarrangementen in Gorinchem

Voor wie is het Tiener College?

In principe is het Tiener College toegankelijk voor elke leerling vanaf groep 7 van het basisonderwijs tot en met leerjaar 2 van het voortgezet onderwijs.

Kernboodschap:

Het Tiener College is er voor leerlingen

tussen 10 en 14 jaar
die geïnteresseerd zijn in kleinschalig, innovatiefen op de nieuwste wetenschappelijke kennis gebaseerd onderwijs
die in de laatste jaren van de basisschool hun horizon alvast willen verbreden
en hun talenten nog verder wilt ontwikkelen om op een zo hoog mogelijk niveau in te stromen in het voortgezet onderwijs.

Het gaat het Tiener College erom “alles er uit te halen wat er in zit”.

Het Tiener College is er voor leerlingen die cognitief functioneren (inschatting of gemeten) op een minimaal ‘beneden gemiddeld niveau’. Denk hierbij aan een ontwikkelingsperspectief van vmbo of hoger. Verder geldt dat een clusterindicatie een contra indicatie is.

Wat biedt het Tiener College?

Het Tiener College kenmerkt zich door het centraal stellen van de passie van de leerling en het uitgaan van de kracht van de leerling.

Onderscheidend voor het onderwijs en de begeleiding zijn:

Thematisch onderwijsprogramma met activiteiten op het gebied van talen, rekenen/wiskunde, mens en maatschappij, mens en natuur, kunst en cultuur, sport en persoonlijke ontwikkeling.
Ondersteund met trainingen (onder meer taal en rekenen)
Begeleiding van een groep door een of twee leergroepbegeleiders, waar nodig ondersteund door een vakdocent
Werken met een persoonlijk leerplan, samengesteld door leerling, ouders/verzorgers en leergroepbegeleider, met ruimte voor eigen leervragen
Werken met een ontwikkel- en examenportfolio
Verwerking van thema’s op verschillende niveaus
Binnen elk thema veel buitenschoolse leeractiviteiten
Afwisselend gebruik van heterogene en homogene groepen
Een doorlopende leerlijn samenwerkend leren
Aansluiten bij de leerstijlen van de leerlingen en gebruikmaking van de meest actuele wetenschappelijke inzichten over de werking van het puberbrein en pedagogisch-didactisch handelen
Bij alle activiteiten stellen we de 7 principes voor een rijke leeromgeving en de principes van breinvriendelijk leren centraal
Substantiële bijdrage van ouders/verzorgers aan het leerproces van de leerling

Wat is de nieuwe wetenschappelijke kennis die wordt toegepast binnen het Tiener College?

De 7 principes voor een rijke leeromgeving gelden als uitgangspunt voor het gehele onderwijsprogramma:

Leerlingen kunnen niet optimaal leren zonder te weten onder welke omstandigheden zij optimaal leren (leerlijn concentratie en emotie).
Leren wordt gezien als een uniek proces, dat zich bij elke leerling anders voltrekt.
Leren is een sociaal proces, waardoor het leerrendement aanzienlijk toeneemt (delen van kennis, presenteren, gastdocenten, de wereld buiten als kennisbron).
Leren gebeurt intensief door gebruikmaking van zoveel mogelijk zintuigen en intelligenties. Leren kan niet slagen zonder goed inzicht in gebruik van de eigen leerstijlen (leerlijn leerstijlen).
Leren is een constructief gebeuren. Leerlingen leren losse leerstof in een samenhang onder te brengen en patronen te herkennen. Het onderwijsprogramma van 4 jaar Tiener College bestaat daarom uit met elkaar samenhangende thema’s.
Leerlingen leren in hun eigen tijd en krijgen ruimte voor het stellen van eigen leervragen.
Leerlingen hebben een onderwijsprogramma met een duidelijke structuur, dat houvast en uitdaging biedt.

Deze principes hebben geleid tot de keuze voor een persoonlijk leerplan, een portfolio en intensieve begeleiding door/reflectie met leergroepbegeleiders en ouders/verzorgers. Zij maken met de leerling elke periode een persoonlijk leerplan en evalueren dat samen met de leerling.

De ontwikkeling van het brein tussen 10 en 14 jaar maakt dat leerlingen op deze leeftijd bijzondergevoelig zijn voor het leggen van verbanden tussen leerstof en het ontdekken en eigenmaken van hun leerstijl. Juist daarom is het van belang de leerlingen in deze leeftijdsfase een samenhangend (leergebiedenoverstijgend) onderwijsprogramma te bieden.

Waarom is uitstel van selectie zo belangrijk?

Voor een groep leerlingen is de keuze eind groep 8 voor een vorm (niveau) van voortgezet onderwijs te vroeg. Zij hebben als laatbloeiers juist baat bij een uitgestelde keuze. Bij anderen is juist al in de bovenbouw de behoefte aan ander onderwijs groot. Zij zijn toe aan meer uitdaging, verdieping en/of zelfstandigheid.

Wat wil het Tiener College bereiken?

Ons doel is: ‘er uit halen wat er in zit’, cognitief en sociaal-emotioneel. We willen leerlingen op 14-jarige leeftijd op een zo hoog mogelijk niveau laten instromen in het voortgezet onderwijs.

Dat doen we door ‘leren persoonlijk te maken’. We gaan uit van de kracht en de passie van leerlingen én van leergroepbegeleiders. Samen ondernemen zij een leerproces, waarbij de leergroepbegeleiders ‘leerprocesexperts’ zijn. Zij dagen leerlingen uit te ontdekken, informatiebronnen en oplossingen te vinden en intensief te reflecteren op gedrag en werkwijze.

Het Tiener College realiseert een onderwijsprogramma dat leerlingen toerust voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, leervaardig maakt en divergent leert denken.

Hoe ziet een schoolweek op het Tiener College eruit?

Elke dag begint en eindigt de groep samen. De dag kent een aantal sport- en/of cultureel-kunstzinnige activiteiten. Op deze manier komen de leerlingen in de juiste ‘state of mind’ voor het leren. Meerdere malen per week leren de leerlingen buiten school, in de vorm van een excursie of korte stage. Centraal staat het persoonlijk leerplan van de leerling. Andere onderdelen van de dag zijn: het zelfstandig (samen)werken aan opdrachten en kleine en grotere projecten in het persoonlijk leerplan, trainingen (onder andere taal en rekenen) en begeleidingsgesprekken met de leergroepbegeleider.

Enkele keren per week starten alle leerlingen van het Tiener College gezamenlijk de dag met een gastles of de presentatie over een eigen leervraag door een leerling.

Wezenlijk onderdeel van het Tiener College is het vormen van een leergemeenschap, waar leerlingen, ouders en leergroepbegeleiders in participeren.

Homogeen en heterogeen en samenwerkend leren?

In het Tiener College maken leerlingen deel uit van een stamgroep homogeen naar leeftijd. Kinderen in de leeftijd van groep 7 en 8 vormen samen een stamgroep en de kinderen in de leeftijd van klas 1 en 2 vormen ook een groep. Bij leeftijdsgebonden activiteiten (zoals maatschappelijke en sociaal-emotionele thema’s) werken de leerlingen vaak samen met leeftijdsgenoten. Bij trainingen (onder meer taal en rekenen) werken de leerlingen in groepen homogeen naar niveau.

Bij het zelfstandig werken aan het eigen leerplan werken de leerlingen heterogeen naar leeftijd en niveau (mogelijkheid elkaar te helpen).

Wat betekent een leergemeenschap?

Leerlingen, leergroepbegeleiders, eventuele vakdocenten en ouders/verzorgers vormen samen een leergemeenschap. Zij leveren ieder een substantiële bijdrage aan het Tiener College.

Leerlingen leren met- en van elkaar, onder andere door bijdragen aan gezamenlijke startmomenten aan het begin- en in de loop van de week, reflectiegesprekken en door als oudere leerling jongere leerlingen te helpen bij leeractiviteiten.
Leergroepbeleiders, eventuele vakdocenten, arrangeren voor elke leerling een persoonlijk leerplan, en begeleiden leerlingen vanuit het principe dat zij zelf ook door het unieke karakter van elke leeractiviteit leren.
Ouders/verzorgers leren eveneens binnen de leergemeenschap, door leerlingen te helpen reflecteren, door een klankbord te vormen voor de ontwikkeling van het Tiener College (organisatie/curriculum/begeleiding), door mee te werken in stageaanbod, excursies en beroepsvoorlichting en door het volgen van scholingsaanbod voor ouders door het Tiener College, over onder andere de werking van het brein, leervaardigheden, motivatie en leerstijlen.

Zijn er al praktijkervaringen?

Het werken met een persoonlijk leerplan en een ontwikkel- en examenportfolio is een centraal element in het onderwijsconcept van het Tiener College. Deze elementen zijn uitgebreid in de praktijk toegepast op Big Picture (Kracht) scholen. In de praktijk is gebleken dat het rendement het hoogst is als deze elementen consequent in het hele onderwijsprogramma worden toegepast. Een belangrijke doelstelling van het Tiener College is: >10% van de leerlingen overstijgt het ontwikkelingsperspectief bij binnenkomst. Op scholen waar het Big Picture concept wordt gehanteerd, is deze doelstelling haalbaar gebleken. Ook binnen de 10-14 school in Zeist slaagt men er in met een meer persoonlijk leerplan het ontwikkelingsperspectief met leerlingen te overstijgen.

Wie geven les op het Tiener College?

Bevoegde docenten uit het basis- voortgezet onderwijs geven les aan de groepen. Een groep wordt begeleid door een of twee onderwijsgevenden. Zij doceren en begeleiden de groep en zijn verantwoordelijk voor het leerplan van elke leerling. Binnen het Tiener College spreken we van leergroepbegeleiders.

Hoe is inschrijving in het Tiener College geregeld?

Leerlingen in de basisschoolleeftijd (groep 7/8) worden ingeschreven bij het basisonderwijs dat participeert in het Tiener College. Leerlingen in de leeftijd van voortgezet onderwijs (klas 1 en 2) worden ingeschreven bij Christelijke Scholengroep De Hoven, de VO-partner.

Hoe wordt het Tiener College bekostigd?

De bekostiging van het onderwijs gebeurt met de rijksbekostiging per leerling. De ouderbijdrage en de kosten voor leermiddelen zijn gelijk aan regulier basis- en voortgezet onderwijs.

Wat betekent dit nieuwe onderwijsconcept voor de CITO-toets? Komt deze hiermee te vervallen?

Binnen het Tiener College verzamelen de leerlingen ’bewijsstukken’ in een examenportfolio. Hierin worden toetsen van de verschillende vakgebieden verzameld, zoals die bestaan binnen het voortgezet onderwijs. Ook maken we gebruik van VAS (Volg Advies Systeem) toetsen, om het kennis- en vaardighedenniveau van de leerlingen nauwkeurig te meten met het oog op de advisering op 14-jarige leeftijd. Binnen het Tiener College wordt de cito toets (in het tweede jaar) afgenomen als een indicatie van de ontwikkeling van de leerling. Met veel andere gegevens (zoals portfolio, LVS en VAS toetsen) wordt het uiteindelijke advies gevormd.

Zijn leerlingen van van andere scholen toelaatbaar?

Het Tiener College is een initiatief van de besturen van Stichting LOGOS en CVO-AV. Leerlingen van andere scholen zijn welkom binnen het Tiener College.

Hoe wordt de aansluiting met het voortgezet onderwijs vanaf klas 3 bewaakt?

We bieden een programma dat voldoet aan de kerndoelen bovenbouw primair onderwijs (12-) en onderbouw voortgezet onderwijs (12 +). Leerlingen zijn na het Tiener College geheel toegerust voor klas 3 op het niveau waarnaar zij uitstromen.

Is dit tussentijds uit- en instromen mogelijk?

In principe geldt dat een leerling het meeste profijt heeft van een verblijf van 4 jaar in het Tiener College. Als voor een leerling het uitstroomniveau duidelijk geworden is en/of hij/zij sociaal-emotioneel toe is aan het voortgezet onderwijs, dan kan een leerling tussentijds instromen in het reguliere voortgezet onderwijs. Het is andersom ook mogelijk, als het Tiener College een (beter) passende onderwijsvorm blijkt voor een leerling.

Wanneer start het Tiener College?

Met ingang van het schooljaar 2012-2013 kunnen leerlingen in de leeftijd van van 10-14 jaar starten op het Tiener College.

Waar wordt het Tiener College gehuisvest?

Binnenkort wordt een besluit genomen over de locatie.

Wie realiseren het Tiener College?

Voor de realisatie van het Tiener College is een projectgroep gevormd. Deze groep bestaat uit: Mariska van Wijngaarden, Pieter Snel, Everine van der Hoek, Han van Bockel, Ton Lenting. Naast de projectgroep werkt een groot aantal onderwijsgevenden van de PO- en VO-scholen van beide besturen mee. Zij creëren mede met de projectgroep het curriculum. Tevens is een groep ouders, leerlingen en personeelsleden betrokken in klankbordgroepen.

Andere scholen voor 10-14 jaar?

In Nederland bestaan nog weinig 10-14 scholen. In Zeist is in 2009 een kleinschalig en innovatief initiatief gestart. In Tilburg en Zeeuws-Vlaanderen wordt de start van een 10-14 school voorbereid.

De belangrijkste verschillen met andere middelbare scholen?

Begeleiding door een of twee leergroepbegeleiders, waar nodig ondersteund door een vakdocent
Werken met een persoonlijk leerplan, dat is samengesteld door leerling, leergroepbegeleider en ouders/verzorgers
Een thematisch curriculum, ondersteund met trainingen, met ruimte voor eigen leervragen
Samenwerken van jongere en oudere leerlingen en werken aan een ontwikkel- en examenportfolio als substantiële onderdelen van het curriculum
Consequent werken vanuit de principes voor een rijke leeromgeving en kennis over het puberbrein

Interesse?

Neemt u voor meer informatie contact op met Mariska van Wijngaarden, projectleider, info@stichting-logos.nl

Informatie?

Op onze website www.tienercollege.nl staat meer informatie over de doelstelling en het onderwijsconcept van het Tiener College.
Op de website verschijnt elke maand een nieuwsbrief.